Kon ik het maar uitleggen toen ik jong was

Als kind had ik een vrij simpele wens: begrepen worden.
Niet half. Niet “we doen ons best”. Gewoon: helemaal begrepen voelen.Alleen had ik één klein probleem.
Ik kon het zelf ook niet uitleggen.

Mijn vader begreep me (soort van)

Mijn ouders waren gescheiden, en mijn vader had – achteraf gezien – waarschijnlijk ook iets in het autismespectrum. Wij snapten elkaar uitstekend.
Maar dan vooral op papier. Of in theorie. Of als er geen andere mensen bij waren.

Sociaal gezien waren we allebei… laten we zeggen: niet overdreven getalenteerd. Het voordeel was: we botsten zelden op inhoud.
Het nadeel was: we hadden geen idee wat we met elkaar moesten voelen.

Mijn moeder wist het beter (en dat klopte ook)

Mijn moeder had, net als mijn vader, het beste met me voor.
Zij nam de rol aan van adviseuse, coach, richtingaanwijzer en soms licht wanhopige projectmanager van mijn leven, inhoudelijk had ze vaak gelijk. Alleen…
mijn autisme had geen behoefte aan gelijk.

Mijn autisme had behoefte aan bewijs.

De pastatest

Neem iets simpels. Koken. Nick, kook eerst de pasta en doe de pasta daarna in de saus,” zei mijn moeder. Klinkt logisch, is logisch.

Maar mijn hoofd dacht:
Ja, maar wat als we de pasta gelijk in de saus doen?
Niet uit dwarsheid.
Niet eens uit nieuwsgierigheid. Meer uit… noodzaak. Ik moest eromheen denken. In begeleiding ben ik erachter gekomen dat mijn hoofd eromheen moet. Erlangs, erop, alles getoetst.
Tot het van mij is.

Dus ja, ik heb dingen mogelijk, voor de ander, ingewikkeld gemaakt.
En ja, vaak kwam ik precies uit waar mijn moeder al was begonnen. Maar dan was het wel van mij.

Mijn hoofd accepteert geen geleende waarheden

Dat is misschien wel de kern.

Wat iemand anders zegt, hoe logisch ook, komt niet automatisch binnen als waarheid.
Het blijft een suggestie. Een hypothese. Een onbewezen theorie. En mijn hoofd zegt dan:
Leuk. Nu nog even testen.
Pas als ik het zelf heb doorgrond, gevoeld, uitgeprobeerd en soms compleet heb verkloot,
wordt het van mij.

En pas dán werkt het.

Autisme is maatwerk (en ik ben geen bouwpakket)

Achteraf snap ik het beter. Autisme is geen handleiding die je even volgt.
Het is maatwerk. En ik blijk een vrij specifiek model te zijn. Ik kan eigenlijk best veel.
Maar alleen als het volledig op maat is gemaakt. Niet een beetje aangepast.
Niet “ongeveer passend”.

Nee, exact voor mij.

Kon ik het maar uitleggen toen ik jong was

Als kind leek het alsof ik koppig was.
Of eigenwijs. Of lastig.
Maar eigenlijk was ik gewoon bezig om de wereld zo te bouwen dat ik erin kon functioneren.

Steentje voor steentje.
Test na test. Als ik toen had kunnen zeggen:
“Het ligt niet aan wat je zegt, maar aan hoe mijn hoofd het moet verwerken,”
dan had dat waarschijnlijk veel gescheeld. Voor mijn moeder.
En eerlijk gezegd ook voor mij.

Tot slot

Ik ben niet tegen advies.
Ik ben alleen vóór eigenaarschap. Dus zeg gerust hoe het moet.
Echt. Maar geef me even de ruimte om het alsnog op mijn eigen manier te ontdekken.

Grote kans dat ik uiteindelijk precies doe wat je zei. Alleen dan… beter afgestemd.